مرتضى مطهري
382
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
14 . عطف به نمرهء 12 : اريستوكراسى زمان عثمان ، جملهء امام : ولكنى آسى ان يلى هذه الامة سفهاؤها و فجارها ، فيتخذوا مال الله دولًا و عباده خولًا . . . ايضاً خطبهء مولى : * ( دعونى و التمسوا غيرى . نهج البلاغه - موعظه و تذكر . تعريف موعظه : 1 . موعظه و تذكر نوعى خاص از سخن است در مقابل حكمت و استدلال از جهتى و در مقابل خطابه از جهت ديگر . اما در مقابل حكمت است از آن جهت كه بر پايهء استدلال نيست و براى اقناع عقل و فكر نمىباشد ، بلكه براى اقناع و ارضاء قلب است و لهذا جنبهء تعليم ندارد كه انسان بخواهد سخن تازه اى را كه طرف نمىداند به او ياد بدهد . موعظه ياد دادن نيست ، معلمى نيست و لااقل هدفْ اين نيست . موعظه تذكار است ، يعنى متوجه كردن و متنبه كردن و تجسم دادن يك سلسله مسائل و مطالب است كه انسان مىداند ولى از آنها غافل است و روى آنها را پرده اى از غفلت يعنى انبوه انديشه هاى دنيايى گرفته است . موعظه و تذكر در قرآن : قرآن كريم يك جا مىفرمايد : * ( ادع الى سبيل ربك بالحكمة و الموعظة الحسنة . ) * جاى ديگر مىفرمايد : * ( و لقد يسرنا القرآن للذكر فهل من مدّكر ) * ( 1 ) و هم مىفرمايد : * ( و ذكر فان الذكرى تنفع المؤمنين ) * . ضرورت و احتياج به موعظه : تذكر و مذكَّر هميشه لازم است و براى هركس ضرورت دارد . اميرالمؤمنين على عليه السلام گاهى به بعضى اصحابش مىفرمود : پاشو موعظه كن . بديهى است كه شاگرد چيزى ندارد كه به استاد بگويد معتذر مىشدند به اينكه ما در حضور شما چه بگوييم ؟ على
--> ( 1 ) اين آيه چهار بار در سورهء * ( اقتربت الساعة و انشق القمر ) * تكرار شده است .